آموزش بکاپ گرفتن از وردپرس؛ چطور کاری کنیم اطلاعات سایت هیچ‌وقت از بین نرود؟
اگر برای سایت وردپرسی خود زمان زیادی صرف کرده‌اید، احتمالاً عکس‌ها، نوشته‌ها، محصولات، تنظیمات و اطلاعات مختلفی دارید که از دست دادن آن‌ها می‌تواند دردسر بزرگی باشد.
خرابی هاست، حذف اشتباهی اطلاعات، مشکل هنگام به‌روزرسانی وردپرس یا حتی یک خطای ساده می‌تواند باعث شود بخشی از سایت درست کار نکند. اینجاست که بکاپ وردپرس اهمیت پیدا می‌کند.
در این آموزش، بدون نیاز به دانش برنامه‌نویسی یاد می‌گیریم چطور از سایت وردپرسی بکاپ بگیریم، بکاپ را کجا نگهداری کنیم و چه زمانی از آن استفاده کنیم.
بکاپ وردپرس چیست؟
بکاپ یا نسخه پشتیبان، یک کپی از اطلاعات سایت شماست که در محلی جداگانه نگهداری می‌شود.
اگر مشکلی برای سایت پیش بیاید، می‌توان با استفاده از این نسخه، سایت را به وضعیت قبلی برگرداند.
اما یک نکته مهم وجود دارد:
بکاپ کامل وردپرس فقط یک فایل ساده نیست.
برای داشتن یک نسخه پشتیبان کامل، باید هم فایل‌های سایت و هم دیتابیس وردپرس در نسخه پشتیبان وجود داشته باشند. مستندات رسمی وردپرس نیز این دو بخش را جدا از یکدیگر معرفی می‌کند.
چرا باید از سایت وردپرسی بکاپ بگیریم؟
فرض کنید امروز یک محصول جدید در سایت قرار داده‌اید، چند مقاله نوشته‌اید و ظاهر سایت را تغییر داده‌اید.
اگر فردا مشکلی برای سایت ایجاد شود و نسخه پشتیبان نداشته باشید، ممکن است مجبور شوید همه چیز را دوباره انجام دهید.
بکاپ برای مواقعی مثل این کاربرد دارد:
- خراب شدن سایت بعد از یک به‌روزرسانی
- حذف اشتباهی نوشته یا فایل
- خراب شدن دیتابیس
- ایجاد مشکل در یک افزونه
- انتقال سایت به هاست جدید
- تغییرات بزرگ در قالب
- حملات یا مشکلات امنیتی
- خطای انسانی
بهتر است قبل از تغییرات مهم، یک نسخه پشتیبان جدید داشته باشید. وردپرس نیز تهیه بکاپ پیش از به‌روزرسانی هسته، قالب و افزونه‌ها را توصیه می‌کند.
بکاپ وردپرس شامل چه چیزهایی است؟
به زبان ساده، سایت شما را می‌توان به دو بخش اصلی تقسیم کرد:
۱. فایل‌های سایت
این بخش شامل مواردی مانند قالب‌ها، افزونه‌ها، تصاویر و فایل‌های دیگر سایت است.
پوشه wp-content اهمیت ویژه‌ای دارد، چون بخش زیادی از محتوای مربوط به قالب‌ها، افزونه‌ها و فایل‌های آپلودشده در آن قرار دارد. فایل wp-config.php نیز از فایل‌های مهم سایت است.
۲. دیتابیس
اطلاعاتی مثل نوشته‌ها، برگه‌ها، نظرات، تنظیمات و بسیاری از اطلاعات سایت در دیتابیس ذخیره می‌شوند.
بنابراین اگر فقط فایل‌های سایت را دانلود کنید، لزوماً یک بکاپ کامل ندارید.
ساده‌ترین روش بکاپ گرفتن از وردپرس
اگر تازه‌کار هستید، لازم نیست از همان ابتدا سراغ روش‌های پیچیده بروید.
معمولاً دو راه ساده‌تر دارید:
روش اول: استفاده از سیستم بکاپ هاست
روش دوم: استفاده از افزونه بکاپ وردپرس
بسیاری از شرکت‌های هاستینگ امکان تهیه نسخه پشتیبان را در پنل خود ارائه می‌کنند. همچنین می‌توان از افزونه‌های مخصوص بکاپ برای ایجاد نسخه‌های خودکار استفاده کرد.
روش اول: بکاپ گرفتن از طریق هاست
ابتدا وارد پنل هاست خود شوید.
نام این بخش بسته به شرکت هاستینگ متفاوت است و ممکن است گزینه‌هایی مانند:
- Backup
- Backup & Restore
- JetBackup
- Backup Manager
- Restore
را ببینید.
اگر گزینه‌ای برای بکاپ کامل سایت وجود دارد، می‌توانید از همان بخش یک نسخه پشتیبان ایجاد یا دانلود کنید.
نکته: ظاهر پنل هاست‌ها با یکدیگر متفاوت است؛ بنابراین اگر گزینه‌ها دقیقاً شبیه این نام‌ها نبودند، نگران نشوید.
روش دوم: بکاپ خودکار با افزونه
برای افراد عادی، بکاپ خودکار معمولاً راحت‌تر است.
وارد پیشخوان وردپرس شوید و از بخش:
افزونه‌ها ← افزودن افزونه
یک افزونه معتبر برای بکاپ پیدا کنید.
بعد از نصب و فعال‌سازی، معمولاً باید مشخص کنید:
- بکاپ هر چند وقت یک‌بار انجام شود؟
- چه فایل‌هایی ذخیره شوند؟
- دیتابیس هم همراه فایل‌ها ذخیره شود؟
- نسخه‌های قدیمی تا چند مرتبه نگهداری شوند؟
- بکاپ در چه محلی ذخیره شود؟
اسم و محل این گزینه‌ها بسته به افزونه متفاوت است.
پیشنهاد برای یک سایت معمولی
اگر سایت شما مرتباً به‌روزرسانی می‌شود، می‌توانید بکاپ خودکار روزانه یا هفتگی را در نظر بگیرید.
برای سایت‌هایی که محتوای زیادی در طول روز تغییر می‌کند، فاصله بین بکاپ‌ها باید کمتر باشد.
مهم‌تر از تعداد بکاپ‌ها، این است که بکاپ واقعاً قابل بازیابی باشد.
بکاپ را کجا نگه داریم؟
یکی از اشتباهات رایج این است که بکاپ را فقط روی همان هاستی نگه داریم که سایت روی آن قرار دارد.
فرض کنید سایت و بکاپ هر دو روی یک سرور باشند و سرور دچار مشکل شود.
در این حالت ممکن است هم سایت و هم نسخه پشتیبان را از دست بدهید.
به همین دلیل بهتر است حداقل یک نسخه از بکاپ را در محلی جدا از سرور سایت نگهداری کنید؛ برای مثال فضای ذخیره‌سازی ابری یا کامپیوتر شخصی. وردپرس نیز نگهداری نسخه‌های بکاپ در مکان‌های جداگانه را به‌عنوان یک روش مناسب معرفی می‌کند.
قانون ساده برای نگهداری بکاپ
برای یک سایت معمولی می‌توانید این ساختار را داشته باشید:
نسخه اصلی: روی سرویس بکاپ یا هاست
نسخه دوم: فضای ذخیره‌سازی جداگانه
نسخه سوم: دانلود روی کامپیوتر یا حافظه دیگری
این کار باعث می‌شود خراب شدن یک نسخه، به معنی از دست رفتن تمام نسخه‌های شما نباشد.
چه زمانی از وردپرس بکاپ بگیریم؟
لازم نیست فقط ماهی یک بار به فکر بکاپ باشید.
قبل از این کارها بهتر است یک نسخه پشتیبان جدید داشته باشید:
- به‌روزرسانی وردپرس
- به‌روزرسانی قالب
- به‌روزرسانی افزونه‌های مهم
- نصب افزونه جدید
- تغییر قالب
- انتقال سایت به هاست دیگر
- تغییرات بزرگ در سایت
- انجام تغییرات مهم روی دیتابیس
اگر سایت شما فروشگاهی است و هر روز سفارش و اطلاعات جدید ثبت می‌شود، بکاپ منظم اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
آیا بکاپ خودکار کافی است؟
نه همیشه.
بکاپ خودکار بسیار مفید است، اما نباید صرفاً به این دلیل که یک افزونه نوشته «Backup Successful» خیالمان راحت شود.
گاهی ممکن است بکاپ ناقص باشد یا فایل ایجادشده در زمان نیاز قابل بازیابی نباشد.
به همین دلیل هر چند وقت یک بار بررسی کنید که:
- فایل بکاپ واقعاً ایجاد شده باشد.
- حجم آن غیرعادی و صفر نباشد.
- نسخه‌های قدیمی طبق برنامه نگهداری شوند.
- بکاپ در یک محل جداگانه هم وجود داشته باشد.
- در صورت امکان، فرآیند بازیابی روی یک محیط آزمایشی بررسی شود.
یک اشتباه مهم: فقط از دیتابیس بکاپ نگیرید
گاهی کاربران فقط دیتابیس را ذخیره می‌کنند و تصور می‌کنند سایت کامل بکاپ شده است.
در حالی که دیتابیس و فایل‌های سایت دو بخش متفاوت هستند.
بکاپ دیتابیس می‌تواند اطلاعاتی مانند نوشته‌ها و تنظیمات را حفظ کند، اما فایل‌های قالب، افزونه‌ها و تصاویر باید به شکل جداگانه نیز در نسخه پشتیبان وجود داشته باشند.
پس اگر هدف شما بکاپ کامل وردپرس است، مطمئن شوید هر دو بخش را دارید.
اگر سایت خراب شد، چه کار کنیم؟
اول از همه عجله نکنید.
اگر قبل از ایجاد مشکل بکاپ سالم داشته‌اید، احتمال زیادی وجود دارد که بتوان سایت را به وضعیت قبلی برگرداند.
اما قبل از Restore کردن، بهتر است بررسی کنید:
- آخرین بکاپ سالم مربوط به چه زمانی است؟
- بعد از آن چه تغییراتی در سایت انجام شده؟
- آیا بکاپ شامل فایل‌ها و دیتابیس است؟
- آیا اطلاعات جدیدی وجود دارد که نباید از بین برود؟
در صورت امکان، بازیابی را ابتدا روی محیط آزمایشی انجام دهید یا از پشتیبانی هاست کمک بگیرید.
جمع‌بندی
بکاپ وردپرس یکی از مهم‌ترین کارهایی است که هر صاحب سایت باید انجام دهد.
برای شروع لازم نیست متخصص باشید.
کافی است یک روش مناسب برای بکاپ انتخاب کنید، بکاپ را به‌صورت منظم انجام دهید و حداقل یک نسخه را خارج از هاست سایت نگه دارید.
مهم‌تر از همه، فراموش نکنید که بکاپی که امکان بازیابی ندارد، عملاً یک نسخه پشتیبان قابل اعتماد نیست.